Eneagramu ni mfumo wa kisaikolojia wa aina za haiba unaoelezea njia tisa tofauti za kufikiri, kuhisi na kutenda ulimwenguni. Ni chombo maarufu cha kujitambua pamoja na maendeleo binafsi na ya kitaaluma kinachosaidia watu kuelewa nafsi zao na wengine vyema zaidi. Inafafanua aina tisa za msingi za haiba, kila moja ikiwa na upekee wa uwezo, udhaifu, misukumo ya msingi na hofu zinazoongoza tabia zao.
Lakini je, unajua kuwa Eneagramu ina mambo mengi zaidi ya aina tisa pekee? Kila aina inajumuisha aina ndogo tatu au lahaja za silika zinazoleta kina na upambanuzi zaidi katika haiba.Dirk Cloete | Mwanzilishi wa Integrative Enneagram Solutions
Tutachunguza: Silika ni nini, Aina ndogo 27 za Eneagramu, jinsi zinavyotumika kwa ukuaji binafsi na wa kitaaluma, jinsi zinavyotofautiana na zile aina tisa za msingi, asili yake, na Dkt. Claudio Naranjo ni nani (mwanzilishi aliyeingiza Eneagramu katika saikolojia ya kisasa).
Eneagramu imejengwa kwenye mfumo wa aina tisa mahususi za haiba, kila moja ikiwakilishwa na nambari kuanzia 1 hadi 9. Kila aina ina seti ya kipekee ya imani za msingi, hofu, misukumo, hamu kuu, udhaifu na mielekeo inayounda miitikio, tabia na mienendo yao.
Claudio Naranjo, daktari wa magonjwa ya akili kutoka Chile aliyechangia ukuaji wa Eneagramu ya haiba, anaeleza udhaifu kama "haiba ndogo" zinazoundwa kama mwitikio wa majeraha ya utotoni na kubadilika kuwa tabia zilizokita mizizi. Aina tisa za Eneagramu kila moja inahusishwa na udhaifu tofauti: hasira, kiburi, udanganyifu, wivu, uchoyo, shaka, ulafi, ziada, na kujisahau. Udhaifu pia huitwa hamu kuu ya kila aina.
Kiwango kingine cha kina kinajitokeza kutokana na muunganiko wa silika tatu na Aina 9 za Eneagramu Msingi. Muundo mpya wa hulka unaundwa ambao tunauita Aina ndogo 27.
Silika huunda msingi mkuu katika mfumo wa Eneagramu. Kuna makundi matatu ya misukumo ya kibiolojia na silika: kujihifadhi, muungano wa mmoja-kwa-mmoja (au ngono), na mahusiano ya kijamii.
Nguvu hizi za asili zimekita mizizi katika miili yetu na ni misukumo ya kuzaliwa nayo ya kuishi, kuungana, na kuwa sehemu ya kundi, zikiongoza tabia zetu na michakato ya kufanya maamuzi. Mageuzi ya silika hizi yalihakikisha kuishi na ustawi wetu kama watu binafsi na kama jamii ya binadamu. Ni muhimu sana kwa uwepo wa binadamu na huongoza jinsi tunavyojihusisha na nafsi zetu, wengine, na mazingira yetu.
Mbinu hizi tatu za kimsingi za kuishi zipo bila kutegemea haiba na ziko kwenye kiini cha mikakati ya maisha yetu. Ijapokuwa huenda tusizitambue daima, zinaongoza mfumo wetu mkuu wa maisha. Ukifikiria mojawapo ya aina tisa za Eneagramu kama sahani ya chakula, silika ni mkakati unaoutumia kuchagua mpangilio wa kula vyakula vilivyo kwenye sahani yako. Hii inahusu kile tunachoamini kuwa kinafaa kwetu au kile tunachoamini tunakihitaji ili kupata tunachotaka na kuhitaji duniani. Wakati silika moja inaweza kuwa kuu, ya pili huwa na ushawishi, na ya tatu kwa kawaida huzuiwa.
Kila silika ina lengo mahususi, na ingawa zipo zote kila wakati, moja huwa kuu na hufikiwa, kutumiwa au kutumiwa kupita kiasi kuliko nyingine. Silika inayozuiwa pia ni muhimu sana kwa ukuaji binafsi.
Claudio Naranjo anasema kuwa silika kuu inaweza kuwa "udhaifu unaoonekana kama nguvu" kwa sababu inaweza kuwa imekua kupita kiasi na hivyo kuonekana inakidhi mahitaji yanayohusiana nayo. Hata hivyo, silika inapokosa usawa na kuathiriwa na haiba isiyobadilika, huenda isitumike ipasavyo na inaweza isitumikie maslahi mapana ya mhusika.
Silika hizi pia zilichunguzwa na wanasaikolojia wa kisasa kama vile Sigmund Freud, Alfred Adler na Karen Horney, B.J Fogg, David Daniels pamoja na wataalamu wa aina ndogo na silika za Eneagramu kama Beatrice Chestnut, Uranio Paes, Katherine Fauvre, Mario Sikora, Don Riso na Russ Hudson.
Kila mmoja wetu ana silika ya kujihifadhi, ili kulinda mwili, uhai wake na utendaji wake thabiti.
Kwa hivyo, silika hii,
inazingatia usalama wa kimwili, kuishi, ustawi, usalama wa kimaada, utulivu wa kifedha na faraja.
Wasiwasi au msongo wa mawazo unaweza kuchanganyika na silika hii na kutusukuma kubana au kuhodhi nguvu na rasilimali ili kukabiliana na
madai ya mazingira au watu wengine.
Hujulikana pia kama: Uhifadhi, Utunzaji, Silika ya SP
Sote tuna msukumo wa kujiweka wazi katika mazingira, kujenga miungano na kuendeleza vizazi vyetu—iwe moja kwa moja kupitia kupitisha vinasaba (DNA) au kwa njia ya ishara kupitia mawazo, tukiacha urithi.
Silika hii inalenga uzito wa hisia na mahusiano ya mmoja-kwa-mmoja, yanayojulikana pia kama mahusiano ya karibu
au uhusiano wa kina binafsi, na hutusukuma kutafuta fursa zenye muunganiko thabiti wa hisia na wengine. Wakati mwingine silika hii huitwa silika kuu ya Kingono, jambo linaloweza
kuchanganya kwa kuwa halipaswi kutazamwa katika mwelekeo wa tendo la ndoa pekee.
Hujulikana pia kama: Uenezaji, Kingono, Ya Karibu, Silika ya SX
Kila mmoja wetu ana silika ya kijamii ya kuelewana na wengine na kujenga miungano imara ya kijamii. Hii inaleta mwelekeo wa
mahusiano na vikundi vya kijamii pamoja na utambuzi mkubwa wa kanuni na viwango vya hadhi katika
jamii. Silika hii inaelekeza nguvu kwenye malengo ya pamoja au manufaa mapana ya wote. Tazama hapa chini
jinsi aina ndogo za Eneagramu zinavyoeleza tofauti za tabia na hulka tunazoziona.
Hujulikana pia kama: Uongozaji, Ya Kikundi, Silika ya SO
Maendeleo ya hivi karibuni katika utafiti wa sayansi ya neva yamethibitisha jinsi nguvu hizi za msingi zinavyojitokeza katika jamii ya sasa kwa namna iliyofichika, kama vile tishio linaloonekana dhidi ya hadhi ya kijamii linavyoweza kuwa kishawishi cha mwitikio wa kupigana au kukimbia.
Tafiti za sayansi ya neva zinaonyesha kuwa kila silika inahusishwa na maeneo na mifumo tofauti ya ubongo inayodhibiti tabia, hisia, na utambuzi wetu. Kwa mfano, silika ya kujihifadhi inahusishwa na gamba la mbele la ubongo (vmPFC), ambalo hutusaidia kutathmini nafsi zetu na kupima hatari au thawabu. Silika ya muungano inahusishwa na mifumo mbalimbali ya vichocheo vya neva inayoratibu shauku, furaha na mahusiano. Silika ya kijamii inahusishwa na mfumo wa niuroni kioo (MNS), unaotuwezesha kuelewa na kuiga vitendo na hisia za wengine.
Aina ndogo ni hulka ya kibinafsi inayojitokeza pale hamu kuu au udhaifu wa Aina 9 za Eneagramu Msingi unapoungana na silika kuu ya kibiolojia. Mchakato huu huunda aina ndogo 27 za kipekee.
Ili kupata aina yako ndogo, huwezi tu kuchagua kirahisi silika kuu na aina kuu kwa juu juu. Tathmini ya Eneagramu Shirikishi ya iEQ9 iliundwa kubaini wasifu huu mahususi wa mtu binafsi. iEQ9 inatumia kanuni sahihi ya uainishaji inayojirekebisha kiakili kulingana na majibu ili kuharakisha na kupunguza maswali kutoka 2,000 yanayohitajika hadi maswali 175 pekee.
Mfumo huu wa kipekee wa aina ndogo ulianzishwa na Claudio Naranjo aliyepokea Maneno Muhimu 27 kutoka kwa mwalimu wake Oscar Ichazo. Aliukuza kupitia utafiti wa zaidi ya miaka 40 kuhusu tabia za binadamu, vipimo vya kisaikolojia na tafiti katika vikundi vyake vya SAT.
Aina ndogo zinaonyesha jinsi tunavyojirekebisha kulingana na mazingira na changamoto mbalimbali kulingana na mahitaji yetu ya silika.
Kwa mfano:Hapo awali ilidhaniwa kuwa mabawa yaliunda aina ndogo, lakini tafiti za kisasa na mahojiano mengi na watu mbalimbali yanaonyesha kuwa aina ndogo 27 ndizo ufunguo halisi wa kuelewa tofauti kati ya watu wa aina moja.
Aina Kinzani ni aina ndogo ya Eneagramu inayojitokeza kitabia kwa namna tofauti ikilinganishwa na aina ndogo nyingine mbili za kundi lake. Msukumo wa msingi, hofu ya msingi, udhaifu na hamu kuu vinafanana, lakini Aina Kinzani inatenda kwa namna inayotofautiana na mwelekeo wa kawaida wa aina yake. Wakati mwingine inaweza kuonekana kama aina tofauti kabisa.
Kwa mfano, katika Aina ya 1, aina ndogo zake hubana hasira isipokuwa Aina Kinzani ya SX 1, inayoionyesha waziwazi. Katika Aina ya 2, aina ndogo huwa na mwelekeo wa kusaidia lakini Aina Kinzani ya SP 2 husita kuwafanyia wengine mambo. Aina ndogo za Aina ya 3 hupenda kuonyesha hadhi na mafanikio yao, ilhali Aina Kinzani ya SP 3 huficha mafanikio yake. Aina ndogo za Aina ya 4 huonyesha sana hisia zao za ndani, isipokuwa Aina Kinzani ya SP 4 ambayo huvumilia zaidi kimya kimya bila kuonyesha maumivu. Katika Aina ya 5, aina ndogo huwa na umbali kihisia, lakini Aina Kinzani ya SX 5 hujawa na hisia na upendo mwingi. Katika Aina ya 6, wakati aina ndogo huonyesha wasiwasi, Aina Kinzani ya SX 6 hukabiliana na hofu yake kwa kujiingiza moja kwa moja hatarini. Katika Aina ya 7, aina ndogo huhakikisha furaha yao, ilhali Aina Kinzani ya SO 7 hujitolea zaidi kwa manufaa ya wengine. Aina ndogo za Aina ya 8 huasi dhidi ya kanuni za kijamii, ilhali Aina Kinzani ya SO 8 hupigania haki za wengine. Aina ndogo za Aina ya 9 hutafuta utulivu na raha, ilhali Aina Kinzani ya SO 9 mara nyingi hufanya kazi bila kuchoka.
Kwa kawaida, aina kinzani huwa na njia tofauti ya kukabiliana na suala kuu lake ikilinganishwa na aina ndogo nyingine mbili za kundi lake.
Dkt. Claudio Naranjo alikuwa daktari wa magonjwa ya akili, mwanasaikolojia, na mwandishi anayetambuliwa kama mmoja wa waasisi walioleta aina ndogo za Eneagramu katika saikolojia ya kisasa. Kazi ya Naranjo iliathiriwa pakubwa na msingi wake wa tiba ya kisaikolojia na vipimo vya haiba. Alipata mafunzo ya tiba ya Gestalt, inayosisitiza utambuzi wa hisia na mihemko ya mtu katika wakati uliopo. Pia alitumia majaribio sanifu kama vile MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) kupima tabia na matatizo ya haiba. Aliunganisha mbinu hizi na uelewa wake wa Eneagramu kuunda mfumo thabiti na mpana wa kuelewa tabia za binadamu.
Alijifunza kuhusu Eneagramu na aina zake ndogo kutoka kwa Oscar Ichazo huko Chile mwaka 1970 kabla ya kuhamia California na kufundisha Eneagramu kwa makundi ya wataalamu wa tiba, waandishi, wasanii, na wanaotafuta mwamko wa kiroho. Alibuni mtazamo wake wa kutumia Eneagramu kwa ajili ya tiba ya kisaikolojia na maendeleo binafsi.
Mchango mkubwa wa Naranjo kwenye Eneagramu unajumuisha kuhusisha aina tisa na changamoto mahususi za kisaikolojia, kueleza kwa kina aina ndogo za kila aina, na kuunganisha Eneagramu na mifumo mingine ya kisaikolojia. Alikuwa na sifa za kipekee kama daktari wa tiba, mtaalamu wa magonjwa ya akili, daktari wa saikolojia, mwandishi, mwalimu na mtafiti. Naranjo pia ni mwanzilishi wa Seekers After Truth Institute (SAT), inayoendesha warsha na mafungo kuhusu mabadiliko binafsi na mwamko wa kiroho.
Eneagramu ni chombo chenye nguvu cha ukuaji, kinachotoa ufahamu wa kina kuhusu hofu zetu kuu, motisha, na matamanio yetu. Ndani ya kila moja ya aina tisa za Eneagramu, kuna aina ndogo tatu mahususi, zinazoleta uwazi na upambanuzi zaidi katika jinsi tunavyojielewa sisi wenyewe na wengine.
Kutambua aina yako ndogo na kutumia mwongozo wa hatua za maendeleo katika ripoti ya iEQ9 kunaweza kuelekeza vyema mkondo wako wa maendeleo binafsi au ya kiroho na kuimarisha safari hiyo. Kwa kuwa UDHAIFU wa aina yetu unaweza kujitokeza tofauti na jinsi unavyoelezwa vitabuni, ni hulka ya aina ndogo itakayotufunulia njia yetu mahususi ya kudhihirisha udhaifu huo.
Aidha, kuleta usawa katika Silika zetu za msingi ni jambo la muhimu sana. Mara nyingi, kufanyia kazi Silika iliyozuiwa ndiko kunakoleta mwamko wa kina zaidi unaoelekeza kwenye maisha yenye usawa na furaha.
Kuelewa silika yetu kuu na aina ndogo hutusaidia kuboresha ufahamu wa nafsi, ukuaji wa kitaaluma, na mahusiano ya kibinafsi. Kwa kutambua jinsi watu wanavyodhihirisha silika zao kwa namna tofauti, tunaweza kuboresha mawasiliano na huruma kwa wengine. Tunaweza pia kutumia aina yetu ndogo kuimarisha maendeleo binafsi na ya kitaaluma kwa kupata njia za kuweka silika zetu katika usawa na kuzidhihirisha kwa namna yenye afya.
Kwa kuchunguza aina ndogo tatu ndani ya aina yako ya Eneagramu, unaweza kupata uelewa wa kina wa uwezo wako wa kipekee, udhaifu, na maeneo fiche. Ufahamu huu wa nafsi ni hatua ya kwanza muhimu kuelekea maendeleo binafsi na ya kiroho.
Kuelewa aina ndogo za wale wanaokuzunguka kunakusaidia kuongoza na kuboresha mahusiano yako. Kwa mfano, ukiwa kwenye uhusiano na mtu mwenye aina sawa ya Eneagramu lakini aina ndogo tofauti, unaweza kujifunza kuthamini na kuheshimu mtazamo na mahitaji yao ya kipekee.
Kwa kutambua aina yako ndogo kuu na kufanya kazi ya kuunganisha zile nyingine mbili, unaweza kuponya majeraha ya zamani na kubadilisha mielekeo isiyofaa. Kwa mfano, ukiwa Aina ya Tisa mwenye aina ndogo ya Kujihifadhi, unaweza kuwa na tabia ya kuepuka migogoro na kutanguliza faraja badala ya ukuaji. Kwa kuunganisha aina ndogo ya Kijamii na ya Kingono, unaweza kujifunza kujieleza wazi na kufuata mambo unayoyapenda kwa ujasiri zaidi.
Kila aina ndogo ina njia yake ya kipekee ya kutoka kwenye udhaifu kuelekea kwenye fadhila na kudhihirisha vipawa vyake vya Kiini. Kwa kuchunguza vikwazo na mielekeo ya aina yako ndogo, na kutafuta taratibu zinazoendana nawe, unaweza kuimarisha muunganiko wako na wema mkuu pamoja na hisia zako za kusudi hapa duniani.
Pata aina yako, aina ndogo na njia ya maendeleo katika ripoti iliyobinafsishwa. iEQ9 ni dodoso lenye akili linalojirekebisha lenyewe: maswali hubadilika kulingana na majibu yako, hivyo kila mshiriki hujibu maswali 175 yaliyoteuliwa kutoka kwenye hifadhi ya maswali zaidi ya 2,000. Inachukua takriban dakika 30, na ripoti yako inajumuisha wasifu wako wa Eneagramu, aina yako ndogo (mojawapo ya 27), Vituo, ushawishi wa aina mbili za mabawa ya jirani, Mistari, Viwango vya Ushirikiano na vipimo sita vya Msongo. Imethibitishwa kwa watu 63,944 katika lugha tano. Ripoti zinaanzia USD 60. Rejeshewa fedha zako zote ndani ya siku 30 iwapo hujafungua kiungo cha tathmini yako.
Fanya Jaribio Lako la Eneagramu